Trong bất kỳ hệ thống xử lý nước nào, máy bơm luôn được ví như "trái tim" vận chuyển dòng chảy sự sống cho cả quy trình. Tuy nhiên, việc sở hữu một chiếc bơm hàng hiệu đắt tiền (như Tsurumi, Ebara hay Pentax) mới chỉ chiếm 50% sự thành công. 50% quyết định còn lại nằm hoàn toàn ở quy trình lắp đặt bơm chìm nước thải.

Thực tế tại hiện trường, tôi đã chứng kiến không ít trường hợp "tiền mất tật mang". Chỉ vì một vài sai sót nhỏ trong khâu lắp đặt mà bơm bị rò rỉ điện, cháy cuộn dây stato, rung lắc dữ dội hoặc tệ hơn là hoạt động nhưng không hề lên nước. Những sự cố này không chỉ gây thiệt hại về chi phí thay thế mà còn làm gián đoạn toàn bộ hoạt động sản xuất của doanh nghiệp.

Đó là lý do bài viết này ra đời. Với tư cách là đại diện kỹ thuật từ Regreen Việt Nam – Đơn vị chuyên thi công, sản xuất hệ thống xử lý nước thải trọn gói uy tín hàng đầu – tôi sẽ chia sẻ những kinh nghiệm "xương máu" và quy trình chuẩn chỉ nhất để bạn có thể thực hiện việc lắp đặt bơm chìm nước thải một cách an toàn và hiệu quả.

Khi nào cần lắp đặt bơm chìm nước thải trong hệ thống xử lý

Khác với bơm đặt cạn, bơm chìm được thiết kế đặc biệt để hoạt động ngập hoàn toàn trong môi trường chất lỏng. Việc lắp đặt bơm chìm nước thải là yêu cầu bắt buộc khi hệ thống không thể tự chảy do chênh lệch cao độ hoặc cần luân chuyển nước giữa các bể xử lý.

Lắp đặt bơm chìm nước thải cho bể thu gom nước thải

Bể thu gom (hố gom) thường là nơi thấp nhất của công trình, tiếp nhận toàn bộ nước thải từ nguồn phát sinh. Tại đây, rác thải, bùn đất và tạp chất rất nhiều. Việc lắp đặt bơm chìm nước thải tại vị trí này đòi hỏi bơm phải có thiết kế cánh cắt rác hoặc cánh xoáy (vortex) để tránh tắc nghẽn, đồng thời đẩy nước lên các công trình xử lý phía trên.

Lắp đặt bơm chìm nước thải cho bể điều hòa

Bể điều hòa có chức năng ổn định lưu lượng và nồng độ chất thải. Hệ thống bơm tại đây thường hoạt động liên tục hoặc theo chu kỳ. Kỹ thuật lắp đặt bơm chìm nước thải cho bể điều hòa cần tính toán kỹ lưỡng về cột áp (H) để đảm bảo lượng nước cấp vào hệ thống sinh học luôn ổn định, tránh gây sốc tải cho vi sinh.

Lắp đặt bơm chìm nước thải cho trạm xử lý nước thải tập trung

Tại các khu công nghiệp hay khu dân cư, trạm xử lý tập trung có lưu lượng rất lớn (hàng nghìn m3/ngày đêm). Lúc này, các dòng bơm chìm nước thải công nghiệp công suất lớn (từ 10HP đến 50HP) được sử dụng. Quy trình thi công ở quy mô này đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối về cơ khí và an toàn điện.

>>> Tìm hiểu ngay: Máy bơm chìm nước thải là gì? Cấu tạo, phân loại & nguyên lý

Công tác chuẩn bị trước khi lắp đặt bơm chìm nước thải đúng kỹ thuật

"Chuẩn bị kỹ lưỡng là chìa khóa của thành công". Trước khi bắt tay vào thi công lắp đặt bơm chìm nước thải, đội ngũ kỹ thuật của Regreen Việt Nam luôn tuân thủ bảng kiểm tra (checklist) nghiêm ngặt sau:

Chuẩn bị bơm trước khi lắp đặt bơm chìm nước thải

• Kiểm tra thông số: Đối chiếu Model bơm, công suất (P), lưu lượng (Q), cột áp (H) xem có đúng với thiết kế bản vẽ thi công hay không.
• Kiểm tra vật liệu: Xác định tính chất nước thải (có axit, bazơ hay mặn không) để đảm bảo vật liệu bơm (Gang, Inox 304, Inox 316) là phù hợp.
• Đo điện trở cách điện: Sử dụng Megomet để kiểm tra độ cách điện của các pha so với vỏ bơm. Đây là bước sống còn để đảm bảo an toàn trước khi thả bơm xuống nước.

Chuẩn bị bể và hạ tầng

• Kích thước bể: Kiểm tra độ sâu bể, mặt đáy bể phải phẳng và cứng vững để khi lắp đặt bơm chìm nước thải, bơm không bị nghiêng hoặc lún.
• Khoảng cách an toàn: Xác định khoảng trống hút (từ đáy bơm đến đáy bể) và khoảng cách giữa các bơm để tránh hiện tượng xoáy nước gây xâm thực khí.
• Phụ kiện cơ khí: Chuẩn bị sẵn thanh ray dẫn hướng (Guide Rail), xích treo bơm (nên dùng Inox 304 để chống rỉ), khớp nối tự động (Auto Coupling) nếu có.

Chuẩn bị hệ thống điện

• Tủ điều khiển: Bắt buộc phải có tủ điện với đầy đủ thiết bị bảo vệ: Aptomat (MCB/MCCB), Khởi động từ (Contactor), Rơ le nhiệt (Thermal Relay) và đặc biệt là Rơ le chống mất pha/ngược pha.
• Cáp điện: Tính toán tiết diện dây dẫn phù hợp với công suất bơm và chiều dài dây để tránh sụt áp. Đầu nối cáp phải được xử lý chống thấm nước tuyệt đối bằng băng keo cao su non hoặc hộp nối chuyên dụng.

Hướng dẫn lắp đặt bơm chìm nước thải đúng kỹ thuật từng bước

Dưới đây là cách lắp đặt bơm chìm nước thải chi tiết theo tiêu chuẩn của Regreen Việt Nam:

Bước 1: Xác định vị trí đặt bơm

Vị trí đặt bơm phải đảm bảo dòng chảy hút vào bơm là thuận lợi nhất, tránh các góc chết tích tụ bùn. Nếu hố bơm quá rộng, nên thiết kế đáy dốc về phía hố thu bơm (Sump pit).

Bước 2: Cố định bơm dưới đáy bể

Có hai phương pháp chính:

1. Lắp đặt di động (Free standing): Dùng ống mềm hoặc ống cứng, bơm đặt trên chân đế có sẵn. Cách này phù hợp cho bơm nhỏ, dự án tạm thời.
2. Lắp đặt cố định với khớp nối tự động (Auto Coupling): Đây là phương pháp tối ưu nhất cho quy trình lắp đặt bơm chìm nước thải chuyên nghiệp. Bạn khoan cấy bu lông nở inox để cố định bộ chân đế (Duck-foot bend) xuống đáy bể. Sau đó lắp thanh trượt dẫn hướng thẳng đứng lên thành bể. Khi cần bảo trì, chỉ cần kéo bơm trượt theo thanh ray lên trên mà không cần tháo ốc dưới nước.

Bước 3: Kết nối đường ống xả

Trên đường ống đẩy của mỗi bơm, cần lắp đặt các phụ kiện theo thứ tự từ dưới lên:

• Khớp nối mềm (Flexible Joint): Giảm rung chấn từ bơm truyền lên đường ống.
• Van một chiều (Check Valve): Ngăn nước chảy ngược về làm quay ngược cánh bơm khi bơm dừng, tránh hiện tượng búa nước gây vỡ bơm.
• Van cổng/Van bướm (Gate Valve): Dùng để điều tiết lưu lượng hoặc khóa dòng chảy khi cần sửa chữa bơm.

Bước 4: Đấu nối điện và phao mức

Thực hiện đấu nối dây cáp điện vào tủ điều khiển theo sơ đồ.

• Lắp đặt phao báo mức: Thông thường hệ thống cần 3 phao: Phao cạn (ngắt bơm bảo vệ chạy khô), Phao chạy (bơm hoạt động), Phao tràn (báo động mức nước cao).
• Lưu ý: Cố định dây cáp điện gọn gàng vào xích treo hoặc thanh ray, không để dây bị căng hoặc cọ xát vào thành bể.

Bước 5: Chạy thử và hiệu chỉnh

Sau khi hoàn tất việc lắp đặt bơm chìm nước thải, tiến hành chạy thử (Test Run):

• Kiểm tra chiều quay: Nhấp điện (Jogging) trong 1-2 giây để xem cánh bơm quay có đúng chiều mũi tên trên thân bơm không. (Với điện 3 pha, xác suất ngược pha là 50%).
• Đo dòng điện (Ampe): Dùng Ampe kìm kẹp dòng từng pha. Dòng làm việc phải thấp hơn hoặc bằng dòng định mức (In) ghi trên tem bơm.

Sơ đồ nguyên lý lắp đặt bơm chìm nước thải trong thực tế

Để hệ thống hoạt động trơn tru, người thi công cần hiểu rõ sơ đồ lắp đặt bơm chìm nước thải.

Sơ đồ lắp đặt bơm chìm nước thải cho bể thu gom

Sơ đồ này thường bao gồm 2 bơm (1 chạy - 1 dự phòng) hoạt động luân phiên. Tủ điện sẽ nhận tín hiệu từ phao báo mức. Khi nước đầy đến mức ON, bơm 1 chạy. Hết chu trình, lần sau nước đầy, bơm 2 sẽ chạy. Nếu nước dâng quá cao (mức High Alarm), cả 2 bơm cùng chạy.

Sơ đồ lắp đặt bơm chìm nước thải cho hệ thống tự động

Trong hệ thống tự động hóa cao, việc lắp đặt bơm chìm nước thải sẽ kết nối với PLC hoặc Scada. Sơ đồ này tích hợp thêm các cảm biến dòng chảy, cảm biến rò rỉ nước vào khoang dầu và cảm biến nhiệt độ cuộn dây để bảo vệ bơm toàn diện.

Các lỗi thường gặp khi lắp đặt bơm chìm nước thải và cách khắc phục

Dù có kinh nghiệm, các thợ kỹ thuật vẫn có thể mắc lỗi khi lắp đặt bơm chìm nước thải. Dưới đây là các lỗi phổ biến mà Regreen thường phải đi xử lý lại cho khách hàng:

Lỗi sai công suất

Chọn bơm có cột áp (Head) thấp hơn cột áp thực tế của đường ống dẫn đến bơm chạy nhưng nước không lên, hoặc lên rất yếu, gây nóng máy nhanh chóng.

Lỗi đặt bơm sai vị trí

Đặt bơm quá sát bùn đáy khiến bơm hút phải bùn đặc, rác lớn gây kẹt cánh (Lock rotor) dẫn đến nhảy Rơ le nhiệt hoặc cháy động cơ. Hoặc đặt bơm quá cao, mực nước không đủ làm mát động cơ.

Lỗi đấu điện không an toàn

Không nối đất (tiếp địa) cho vỏ bơm. Đây là lỗi cực kỳ nguy hiểm trong môi trường nước. Ngoài ra, mối nối dây cáp ngâm nước không được đổ keo Resin chuyên dụng gây phóng điện.

Lỗi không lắp van một chiều

Nhiều người tiết kiệm bỏ qua van một chiều. Khi bơm dừng đột ngột, cột nước trong ống dội ngược lại (búa nước) có thể làm gãy cánh bơm hoặc vỡ vỏ bơm ngay lập tức.

Lưu ý quan trọng để lắp đặt bơm chìm nước thải bền và ổn định

Để tối ưu tuổi thọ thiết bị, quá trình lắp đặt bơm chìm nước thải cần tuân thủ:

Lưu ý an toàn khi lắp đặt bơm chìm nước thải:

• Tuyệt đối ngắt nguồn điện tổng trước khi thao tác.
• Không bao giờ được cầm dây cáp điện để xách hoặc kéo bơm. Việc này làm đứt ngầm lõi dây hoặc hở phớt làm nước vào động cơ. Hãy sử dụng xích treo hoặc tay cầm.

Lưu ý vận hành sau khi lắp đặt bơm chìm nước thải:

Thường xuyên theo dõi đồng hồ Ampe trên mặt tủ. Nếu thấy dòng điện tăng cao bất thường, cần dừng bơm kiểm tra rác quấn vào cánh bơm hay không.

Lưu ý bảo trì định kỳ cho bơm sau lắp đặt bơm chìm nước thải:

Bơm chìm cần được thay dầu bôi trơn phớt cơ khí định kỳ (thường là sau 3000 giờ chạy đầu tiên). Kiểm tra độ mòn của cánh bơm và vòng bi.

Khi nào nên thuê đơn vị chuyên nghiệp lắp đặt bơm chìm nước thải

Có những trường hợp bạn có thể tự làm, nhưng có những trường hợp việc lắp đặt bơm chìm nước thải cần bàn tay của chuyên gia.

Trường hợp không nên tự lắp đặt bơm chìm nước thải:

• Bơm công nghiệp công suất lớn (trên 5.5KW).
• Hố bơm sâu trên 3m, không gian hẹp (nguy cơ ngạt khí độc dưới hố gas).
• Hệ thống yêu cầu tủ điện điều khiển phức tạp, kết nối hệ thống trung tâm.

Lợi ích khi thuê Regreen Việt Nam lắp đặt bơm chìm nước thải:

Tại Regreen Việt Nam, chúng tôi cam kết:

• Đúng kỹ thuật – đúng tiêu chuẩn – đúng tiến độ: Đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm thực chiến.
• Đồng bộ với toàn bộ hệ thống xử lý nước thải: Chúng tôi không chỉ lắp cái bơm, chúng tôi lắp một giải pháp vận hành tối ưu cho cả trạm xử lý của bạn.
• Chế độ bảo hành: Bảo hành tận nơi, hỗ trợ kỹ thuật 24/7.

Chi phí lắp đặt bơm chìm nước thải phụ thuộc những yếu tố nào

Nhiều khách hàng thắc mắc về chi phí lắp đặt bơm chìm nước thải. Giá thành sẽ dao động dựa trên:

• Công suất bơm ảnh hưởng chi phí lắp đặt: Bơm càng lớn, kích thước và trọng lượng càng nặng, đòi hỏi thiết bị nâng hạ (xe cẩu, palang) và nhân lực nhiều hơn, dẫn đến chi phí cao hơn.
• Điều kiện thi công ảnh hưởng chi phí lắp đặt: Lắp đặt trong hầm chung cư chật hẹp, hố gas sâu nguy hiểm hay lắp đặt ngoài trời thoáng đãng sẽ có đơn giá nhân công khác nhau.
• Mức độ tự động hóa khi lắp đặt bơm chìm nước thải: Chi phí sẽ tăng nếu bạn yêu cầu tủ điện tích hợp biến tần, PLC hoặc hệ thống giám sát từ xa, so với việc chỉ lắp tủ khởi động trực tiếp đơn giản.

Việc lắp đặt bơm chìm nước thải là một công đoạn kỹ thuật đòi hỏi sự chính xác, tỉ mỉ và hiểu biết chuyên sâu. Một hệ thống bơm được lắp đặt đúng chuẩn không chỉ vận hành bền bỉ, tiết kiệm điện năng mà còn giúp chủ đầu tư an tâm tuyệt đối trong quá trình sử dụng.

Đừng để những sai lầm trong lắp đặt phá hỏng thiết bị đắt tiền của bạn. Nếu bạn đang tìm kiếm một đối tác tin cậy để tư vấn, cung cấp và thi công lắp đặt, Regreen Việt Nam luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn.

CÔNG TY TNHH REGREEN VIỆT NAM

• Trụ sở: 63/21C Đường số 9, P. Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh.
• Xưởng sản xuất: Đường - 768, Trảng Dài, Biên Hòa, Đồng Nai, Việt Nam.
• Điện thoại: 0902.337.365 – 0946.442.233.
• Form đăng ký: Điền form liên hệ tại đây.
• Email: info@regreen.vn – Regreenvn@gmail.com.
• Website: www.regreen.vn

Câu hỏi thường gặp về lắp đặt bơm chìm nước thải (FAQ)

Lắp đặt bơm chìm nước thải có cần van một chiều không?

Có, đây là bắt buộc. Van một chiều ngăn dòng nước dội ngược về gây hỏng bơm và giúp giữ áp lực đường ống khi bơm nghỉ.

Lắp đặt bơm chìm nước thải có cần phao chống cạn không?

Rất cần thiết. Bơm chìm được làm mát bằng nước. Nếu bể cạn mà bơm vẫn chạy (chạy khô), động cơ sẽ nóng và cháy chỉ trong vài phút. Phao chống cạn giúp ngắt bơm tự động khi nước hết.

Lắp đặt bơm chìm nước thải bao lâu thì cần bảo trì?

Nên kiểm tra định kỳ 6 tháng/lần. Đặc biệt cần kiểm tra dầu trong khoang phớt và điện trở cách điện của dây dẫn.

Lắp đặt bơm chìm nước thải có thể tự làm tại nhà không?

Với các bơm nhỏ (dưới 1HP) dùng cho hộ gia đình, bạn có thể tự lắp theo hướng dẫn. Tuy nhiên, với bơm 3 pha công nghiệp, bạn cần thợ điện nước chuyên nghiệp hoặc đơn vị như Regreen hỗ trợ để đảm bảo an toàn.

Lắp đặt bơm chìm nước thải sai kỹ thuật gây hậu quả gì?

Các hậu quả thường gặp là: Bơm bị rò điện gây nguy hiểm chết người, bơm rung lắc làm gãy ống, bơm quay ngược không lên nước, hoặc cháy động cơ do quá tải/mất pha.